خانه / اخبار / افتتاح بانک ژن گیاهی در دانشگاه تبریز

افتتاح بانک ژن گیاهی در دانشگاه تبریز

پروژه به‌نژادی مولکولی، به‌نژادی سریع و بانک ژن گیاهی در دانشگاه تبریز افتتاح شد.

سیدابوالقاسم محمدی مجری طرح به‌نژادی سریع (Speed Breeding)  در مراسم افتتاح این مرکز با  اشاره به تاریخچه و هدف این طرح در جهان یادآور شد: این طرح برای اولین بار توسط ناسا (سازمان فضایی آمریکا) جهت تولید غذا در فضا طراحی شد و سپس توسط دانشگاه کوئینزلند و مرکز استیوجونز در برنامه ‌های تولید ارقام جدید مورد استفاده قرار گرفت و در حال حاضر کشورهای زیادی سرمایه‌گذاری در این زمینه آغاز کردند.

وی تصریح کرد: در این روش با استفاده از نور LED و رژیم نوری ۲۲ ساعت روشنایی و 2 ساعت تاریکی در گلخانه و یا اتاقک رشد، 6 نسل گندم بهاره، نخود و جو و چهار نسل کلزا در یک سال تولید می‌­شود، در حالیکه در شرایط معمول گلخانه تولید  2 یا سه نسل و در مزرعه یک نسل امکان‌پذیر است. این روش به‌طور کاربردی در دانشگاه تبریز و موسسه تحقیقات دیم کشور در حال انجام است.

محمدی، هدف از این روش را تسریع تولید محصولات گیاهی با کاهش زمان طول دوره رشد و افزایش تعداد نسل‌ها در یک سال برشمرد و متذکر شد: به‌نژادی سریع در کنار به‌نژادی گیاهی مولکولی و ارزیابی‌های دقیق مزرعه­‌ای، علاوه‌بر سرعت بخشیدن به برنامه‌های تولید رقم و کاهش هزینه­‌های تولید، منجر به تولید تعداد بیشتری لاین یا جمعیت در مدت زمان کوتاه گردد.

مجری طرح به‌نژادی اذعان داشت: در این پروژه، 2 باب گلخانه با مساحت 160 متر مربع، 2 باب اتاقک رشد، هر کدام با مساحت 18 متر مربع با کنترل هوشمند نور، دما و رطوبت و بانک ژن گیاهی از محل اعتبارات معاونت فن‌آوری ریاست جمهوری (مبلغ 5 میلیارد ریال تحت طرح “به‌نژادی سریع تولید ارقام جدید گندم نان ودوروم”)، مدیریت طرح‌های عمرانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری  (مبلغ 5/5 میلیارد ریال تحت پروژه “تجهیزات و تاسیسات به‌نژادی  گیاهی مولکولی” با نظارت و همکاری مدیریت امور فنی دانشگاه)، قطب علمی اصلاح مولکولی غلات و کمک­‌های معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه (مبلغ 3 میلیارد ریال) راه‌­اندازی شد.

وی با اشاره به راه‌اندازی بانک ژن گیاهی هم‌زمان با اجرای پروژه‌­های به‌نژادی سریع و به‌نژادی گیاهی مولکولی در دانشگاه تبریز، ابراز کرد: در بانک ژن گیاهی حدود 4000 ژنوتیپ و لاین گندم، 400 ژنوتیپ و لاین جو، 100 لاین و هیبرید ذرت، 400 نمونه خویشاوندان وحشی گندم و بیش از 500 نمونه گیاهان دارویی نگهداری و در پروژه‌­های دانشجویی و تولید ارقام جدید گیاهی مورد استفاده قرار می­‌گیرد.

استاد گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی دانشگاه تبریز، بیان داشت: برای انجام تحقیقات عملی و ارزیابی‌های مزرعه‌­ای، علاوه‌بر ایستگاه تحقیقاتی دانشگاه تبریز از ایستگاه تحقیقاتی تاسیس شده در منطقه آزاد تجاری ماکو به مساحت 5 هکتار که در تیرماه سال‌جاری مورد بازدید هیات رئیسه و مدیران دانشگاه تبریز قرار گرفت، استفاده می­‌شود.

وی ادامه داد: از دستاوردهای پروژه و پروژه‌های قبل مجری می‌­توان به تولید تعداد 18 لاین جدید گندم نان و گندم دوروم به همراه 70 جمعیت در حال تفرق اشاره کرد که 11 و 6 لاین گندم نان به ترتیب برای کشت­‌های دیم و آبی و یک لاین گندم دوروم توسط کارشناسان موسسه تحقیقات دیم کشور و موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال بذر کشور مور تأیید قرارگرفته است و بذرهای آنها برای انجام آزمون‌های نهایی و ثبت رقم به موسسه تحقیقات بذر و نهال کشور ارسال خواهد شد. از مشخصات این لاین­‌های جدید می‌توان به افزایش طول سنبله بلندتر، وزن هزار دانه و تعداد دانه در سنبله بیشتر مقایسه با ارقام شاهد، تحمل به کم آبی و مقاومت به بیماری­‌ها اشاره کرد که تولید انبوه آنها می‌تواند به خودکفایی در شرایط تغییر اقلیم و کم آبی موجود کشور کمک کند.

محمدی ضمن قدردانی از بنیاد ملی نخبگان کشور که زمینه حضور فعال دانشجویان نخبه را در این پروژه‌ها تحت  2 دوره هسته­‌های نخبگانی فراهم کرده است را به عنوان یکی از نقاط قوت این طرح‌­ها شمرد و افزود: این دانشجویان با توجه کسب تجارب ارزنده و عملی در زمینه به‌نژادی گیاهی مولکولی، به‌نژادی سریع، انجام تلاقی‌ها و کارهای مزرعه­‌ای، می‌توانند به عنوان مجموعه ‌های توانمند در برنامه­‌های تولید و خودکفایی محصولات کشاورزی موثر باشند.

همچنین ببینید

درخشش دانش آموزان آذربایجان شرقی در کنکور سراسری ۱۴۰۱

دانش آموزان تبریزی سه رتبه تک رقمی گروه های آزمایشی کنکور ۱۴۰۱ را کسب کردند. …